گرامی‌داشت مقام پزشک

به قلم: جعفر صابری

خرسندیم که به لطف خداوند، در ششمین سال برگزاری مراسم گرامی‌داشت و قدردانی از مقام شامخ پزشکان کشور، به همت جمعی از انجمن‌ها و در قالب حرکتی کاملاً مردمی، از تلاش‌های جامعه خدمتگزار درمان کشور و به‌ویژه پزشکان گرانقدر قدردانی می‌کنیم.

خوشبختانه در کشور ما روزهای مختلفی برای قدردانی از سفیدجامگان حوزه بهداشت و درمان در نظر گرفته شده است؛ روز دندانپزشک، روز روانپزشک، روز داروساز و همچنین روز پرستار.

با این حال، ما در این مراسم از پزشکان کشور قدردانی می‌کنیم؛ نه فقط به نمایندگی از پزشکان، بلکه به نمایندگی از تمامی این عزیزان و گرامیان، تا نشان دهیم که مردمی قدرشناس هستیم و تفاوت میان خوبی و بدی و خدمت و بی‌تفاوتی را به درستی می‌شناسیم.

اینکه بعضی افراد در حرفه درمان، نسبت به خویش و خلق خدا کم‌لطفی می‌کنند، امری است که شوربختانه ممکن است در هر صنفی اتفاق بیفتد و خاص یک بخش از جامعه نیست.

شاید با تبلیغات، آموزش صحیح و فرهنگ‌سازی، آن هم از دوران کودکی و نوجوانی، در آینده شاهد جامعه و جهانی بهتر باشیم.

اما هنگامی که از خدمات افرادی که صادقانه خدمت می‌کنند قدردانی می‌کنیم، نشان می‌دهیم که انسان‌های خوب کم نیستند و می‌توانند برای دیگران الگو باشند.

ما در میان پزشکان کشور کم نداریم افرادی را که صادقانه تلاش می‌کنند و از جان مایه می‌گذارند.

شاید باور اینکه پزشکانی در جامعه داریم که از نظر مالی شرایط چندان مناسبی ندارند، در نگاه نخست دشوار باشد؛ اما واقعیت این است که آنان برای خود وظیفه‌ای تعریف کرده‌اند و آن چیزی جز خدمت به مردم نیست.

حتی برخی از آنان از تأسیس مطب شخصی نیز دوری می‌کنند و تمام وقت خود را در مراکز درمانی دولتی و مراکز خدمت‌رسانی به مردم سپری می‌سازند.

البته این به آن معنا نیست که داشتن مطب خصوصی توسط یک پزشک، کاری برخلاف عرف یا خدمت به مردم باشد. برعکس، می‌توان پزشکان بسیاری را مثال زد که حتی در مطب خصوصی خود نیز به شکل‌های مختلف به نیازمندان کمک می‌کنند.

سلامت؛ حق مردم

هزینه‌های درمان در بسیاری از کشورهای جهان به شکل‌های مختلف تحت پوشش دولت یا نظام‌های بیمه‌ای قرار دارد و این حق هر ملتی است که دولتمردانش به فکر سلامت و بهداشت مردم باشند.

بهداشت و درمان، امری بسیار مهم است که بخش عظیمی از خدمات و مسئولیت‌های دولت‌ها را در بر می‌گیرد و نامی که برای «وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی» انتخاب شده، به‌درستی نشان‌دهنده گستردگی این مسئولیت است.

صدالبته، بهداشت از پیشگیری سرچشمه می‌گیرد و پیشگیری نیز بخش عمده‌ای از خود را مدیون تغذیه سالم و سلامت روحی و روانی جامعه است.

آب نیز از مهم‌ترین سرچشمه‌های سلامت انسان است. اینکه بخش عظیمی از وجود انسان را آب تشکیل می‌دهد، خود نشان‌دهنده اهمیت این نعمت حیاتی است.

شوربختانه ما در کشوری زندگی می‌کنیم که بعضی از نقاط آن به‌شدت با مشکل کم‌آبی مواجه هستند و حتی برای ساده‌ترین امور زندگی، آب کافی در دسترس مردم نیست.

البته می‌توان کشورهای دیگری را نیز مثال زد؛ برای نمونه، در هند با جمعیتی بیش از یک میلیارد نفر، هنوز میلیون‌ها نفر در برخی مناطق به امکانات اولیه بهداشتی و سرویس‌های مناسب دسترسی ندارند.

اینکه از بهداشت، پزشک و آب سخن می‌گوییم، به این دلیل است که بدانیم اگر به دنبال جامعه‌ای سالم هستیم، باید به چه نکاتی توجه کنیم.

دولت هر کشور نباید از ساده‌ترین مسائل بگذرد و باید بداند که جان و مال مردم، گاهی در همین مسائل به ظاهر ساده نهفته است.

تغذیه سالم به سلامت یک ملت کمک می‌کند؛ سلامت بیشتر یعنی کاهش هزینه‌های درمان؛ کاهش هزینه‌های درمان یعنی کمک به اقتصاد کشور و جلوگیری از صرف بخش عظیمی از منابع برای هزینه‌های سنگین درمانی.

خوراک سالم و بهداشتی و توجه به سبک زندگی، همه و همه نکاتی مهم هستند که می‌توانند در کاهش بیماری‌های سخت و پرهزینه، مانند سرطان و بسیاری از بیماری‌های مزمن، نقش داشته باشند.

توجه به این مسائل تنها بر عهده وزارت بهداشت و درمان نیست.

وزارت جهاد کشاورزی، بخش‌های مرتبط با واردات، تولید، صنعت، بازرگانی و حتی رسانه‌ها، تبلیغات و آموزش و پرورش، همگی در سلامت جامعه نقش کلیدی و اثرگذار دارند.

فرهنگ‌سازی در حوزه سلامت، از مدرسه آغاز می‌شود و تا رسانه و خانواده ادامه پیدا می‌کند.

پزشک؛ سرباز خسته میدان سلامت

تقدیر از یک پزشک، بدون تردید کاری شایسته و ارزشمند است؛ اما گاهی این تقدیر، برای سربازی که خسته از نبردی بی‌پایان و با دستانی پر از مسئولیت در برابر ده‌ها مشکل ایستاده است، تنها به این می‌ماند که آبی در هاون بکوبیم!

پزشکی که با هزاران مشکل روبه‌روست، گاهی می‌خواهد برای درمان بیمار خود از دارویی استفاده کند که ورود آن به کشور ممنوع یا بسیار دشوار است.

او برای تشخیص بیماری نیازمند آزمایش و امکانات تخصصی است؛ امکاناتی که گاه، علی‌رغم تلاش متخصصان و دلسوزان نظام سلامت، به اندازه کافی در دسترس نیست.

او به بیمار خود می‌گوید:

«از استرس و عصبانیت دوری کنید.»

اما خودش به‌خوبی می‌داند که ما در چه شرایط روحی و روانی زندگی می‌کنیم.

او هر روز با درد مردم، نگرانی خانواده‌ها، مشکلات اقتصادی، کمبود امکانات، هزینه‌های درمان و ده‌ها دغدغه دیگر روبه‌روست.

و این‌ها همه، بخشی از دغدغه‌های ملتی است که بیش از چهار دهه درگیر شرایط دشوار و جنگی ناخواسته بوده است؛ ملتی که تنها خواسته‌اش این است که در جهان امروز، با حفظ استقلال و عزت خود، زندگی کند.

پس شاید امروز، بیش از هر زمان دیگری، باید قدر پزشکانی را بدانیم که در چنین شرایطی همچنان ایستاده‌اند و خدمت می‌کنند.

قدردانی از پزشک، فقط اهدای لوح و تندیس نیست.

قدردانی واقعی آن است که شرایط خدمت بهتر شود.

قدردانی واقعی آن است که پزشک بتواند با آرامش بیشتری درمان کند و بیمار نیز با امید بیشتری به پزشک اعتماد داشته باشد.

جامعه سالم، بدون پزشک سالم، نظام درمانی کارآمد، آموزش صحیح، تغذیه مناسب، آب سالم و فرهنگ عمومی سلامت شکل نخواهد گرفت.

امروز که در ششمین سال گرامی‌داشت مقام پزشک گرد هم آمده‌ایم، می‌خواهیم تنها از چند پزشک تقدیر نکنیم؛ می‌خواهیم از فرهنگ خدمت، فداکاری و انسانیت تقدیر کنیم.

باشد که این قدردانی، گامی کوچک برای ساختن جامعه‌ای باشد که در آن سلامت، کرامت و آرامش انسان‌ها بیش از همیشه مورد توجه قرار گیرد.

یا حق

جعفر صابری